Verantwoorde AI Charter: verschil tussen versies

Uit Wiki van Duurzame IT
Administrateur (overleg | bijdragen)
k Administrateur heeft pagina Handvest Verantwoorde AI hernoemd naar Verantwoorde AI Charter: Officiele naam van het charter
Correction des liens interlangues vers la charte IA
 
(2 tussenliggende versies door een andere gebruiker niet weergegeven)
Regel 1: Regel 1:
Het '''Handvest Verantwoorde AI''' is een publieke toezegging van het [https://institutnr.org Instituut voor Duurzame IT], gewijd aan het gebruik van kunstmatige intelligentie. Het zet het [[Handvest Duurzame IT]] voort op een terrein waar beslissingen snel vallen en de gevolgen moeilijk terug te draaien zijn.
Het '''Verantwoorde AI Charter''' is een publieke verbintenis van het [https://institutnr.org Instituut voor Duurzame IT], gewijd aan het gebruik van kunstmatige intelligentie. Het vult het [[Duurzame IT Charter]] aan op een terrein waar beslissingen snel vallen en de gevolgen moeilijk terug te draaien zijn.


Het is in meerdere talen beschikbaar op [https://charter.isit-europe.org charter.isit-europe.org].
Het is kosteloos en in meerdere talen beschikbaar op [https://charter.isit-europe.org/charte-ia/?lang=nl_NL charter.isit-europe.org].


== Waarom een apart handvest ==
De ondertekenaars verbinden zich ertoe, in overeenstemming met de toepasselijke regelgeving waaronder de [[AI Act|AI-wet]], verantwoordelijke kunstmatige-intelligentiesystemen in te zetten: ten dienste van en gecontroleerd door mensen, betrouwbaar, inclusief, niet-discriminerend en milieubewust.


De invoering liep vooruit op de sturing. Hulpmiddelen komen binnen via de teams, niet via de directie. Zo ontstaat '''Shadow AI''': niet-gemeld gebruik dat interne gegevens blootstelt aan derden die er hun modellen op kunnen trainen.
== De vier verbintenissen ==


Een handvest maakt het mogelijk een standpunt in te nemen voordat de praktijk zich vastzet.
; AI ten dienste van de mensheid
: AI ontwikkelen die de centrale rol van medewerkers versterkt en hun capaciteiten uitbreidt, opgebouwd via sociale dialoog in plaats van eromheen.
; Inclusieve en ethische AI
: gelijkheid, diversiteit en non-discriminatie respecteren, met mechanismen tegen vertekening in de data en met eisen aan toegankelijkheid.
; Vertrouwde AI
: gebruikers transparant informeren over hun interactie met AI-systemen, en menselijk toezicht behouden bij risicovolle activiteiten.
; Milieubewuste AI
: kiezen voor sobere modellen die zuinig omgaan met hulpbronnen, en de ecologische voetafdruk over de hele levenscyclus beperken.


== De thema's ==
De eerste verbintenis wordt het vaakst overgeslagen. Zij plaatst de sociale dialoog '''vóór''' de uitrol, terwijl de meeste organisaties die erna plaatsen.


; Nut
== Waarom een apart charter ==
: nagaan of het grijpen naar een model beantwoordt aan een werkelijke behoefte en niet aan de verwachting bij te blijven.
; Soberheid
: het model op de taak afstemmen, en het cumulatieve gebruik meetellen, niet alleen de training.
; Transparantie
: mensen informeren wanneer een systeem meebeslist over iets dat hen aangaat.
; Menselijk toezicht
: dat '''vóór''' de handeling plaatsen wanneer het systeem zelfstandig optreedt, niet erna.
; Sociale gevolgen
: effecten op beroepen en vaardigheden vooraf doordenken in plaats van ze achteraf vast te stellen.


== Verhouding tot de AI Act ==
De invoering liep vooruit op de sturing. Hulpmiddelen komen binnen via de teams, niet via de directie. Zo ontstaat niet-gemeld gebruik dat interne gegevens blootstelt aan derden die er hun modellen op kunnen trainen.


De AI Act legt juridische verplichtingen op naar risiconiveau. Het handvest werkt eerder en breder: het bestrijkt toepassingen die de verordening niet als hoog risico aanmerkt, maar die wel vragen oproepen over soberheid, afhankelijkheid en aanvaardbaarheid.
Een charter maakt het mogelijk een standpunt in te nemen voordat de praktijk zich vastzet.
 
== Verhouding tot de AI-wet ==
 
De [[AI Act|AI-wet]] legt juridische verplichtingen op naar risiconiveau. Het charter werkt eerder en breder: het bestrijkt toepassingen die de verordening niet als hoog risico aanmerkt, maar die wel vragen oproepen over soberheid, afhankelijkheid en aanvaardbaarheid.


== Zie ook ==
== Zie ook ==


* [[Verantwoorde AI]] · [[Handvest Duurzame IT]] · [[Duurzame IT]]
* [[Verantwoorde AI]] · [[Duurzame IT Charter]] · [[Duurzame IT]]


[[fr:Charte_Numérique_Responsable]]
[[de:KI-Charta]]
[[en:Responsible_AI_Charter]]
[[en:Responsible AI Charter]]
[[es:Carta_de_IA_Responsable]]
[[es:Carta de IA Responsable]]
[[de:Charta_der_verantwortungsvollen_KI]]
[[fr:Charte IA Responsable]]

Huidige versie van 8 aug 2026 09:52

Het Verantwoorde AI Charter is een publieke verbintenis van het Instituut voor Duurzame IT, gewijd aan het gebruik van kunstmatige intelligentie. Het vult het Duurzame IT Charter aan op een terrein waar beslissingen snel vallen en de gevolgen moeilijk terug te draaien zijn.

Het is kosteloos en in meerdere talen beschikbaar op charter.isit-europe.org.

De ondertekenaars verbinden zich ertoe, in overeenstemming met de toepasselijke regelgeving waaronder de AI-wet, verantwoordelijke kunstmatige-intelligentiesystemen in te zetten: ten dienste van en gecontroleerd door mensen, betrouwbaar, inclusief, niet-discriminerend en milieubewust.

De vier verbintenissen

AI ten dienste van de mensheid
AI ontwikkelen die de centrale rol van medewerkers versterkt en hun capaciteiten uitbreidt, opgebouwd via sociale dialoog in plaats van eromheen.
Inclusieve en ethische AI
gelijkheid, diversiteit en non-discriminatie respecteren, met mechanismen tegen vertekening in de data en met eisen aan toegankelijkheid.
Vertrouwde AI
gebruikers transparant informeren over hun interactie met AI-systemen, en menselijk toezicht behouden bij risicovolle activiteiten.
Milieubewuste AI
kiezen voor sobere modellen die zuinig omgaan met hulpbronnen, en de ecologische voetafdruk over de hele levenscyclus beperken.

De eerste verbintenis wordt het vaakst overgeslagen. Zij plaatst de sociale dialoog vóór de uitrol, terwijl de meeste organisaties die erna plaatsen.

Waarom een apart charter

De invoering liep vooruit op de sturing. Hulpmiddelen komen binnen via de teams, niet via de directie. Zo ontstaat niet-gemeld gebruik dat interne gegevens blootstelt aan derden die er hun modellen op kunnen trainen.

Een charter maakt het mogelijk een standpunt in te nemen voordat de praktijk zich vastzet.

Verhouding tot de AI-wet

De AI-wet legt juridische verplichtingen op naar risiconiveau. Het charter werkt eerder en breder: het bestrijkt toepassingen die de verordening niet als hoog risico aanmerkt, maar die wel vragen oproepen over soberheid, afhankelijkheid en aanvaardbaarheid.

Zie ook